Verschil in cultuur en verschil in opvoeding. Frankie vertelt

Verschil in de opvoeding

Door de maanden en jaren heen werd steeds duidelijker waar de verschillen tussen Paul en mij lagen. Niets brengt zulke verschillen zo helder naar voren als een crisis en niets biedt zo’n variatie aan gedoe, geruzie en gezeur als Het Gezin. 

We hadden (en hebben) twee fantastische kinderen: Adam en Chloe. Gezond, slim, grappig. Origineel. Vaak herkenbaar. Allebei, op hun eigen manier, verbaal vaardig. Bereid te reflecteren en te leren. Natuurlijk waren er altijd genoeg onderwerpen om over van mening te verschillen en te onderhandelen. En dat was meteen het eerste struikelblok. 

Ik kom uit een Nederlands gezin

Ik kom uit een vrij typisch Nederlands gezin, opgegroeid in de jaren 70 en 80, bij ouders met een duidelijke kinderwens. Wij kinderen waren gewenst en gepland. Mijn ouders hebben in overleg heel bewuste keuzes gemaakt over hoe ze hun kinderen wilden opvoeden. En zoals in zo veel soortgelijke gezinnen gold bij ons aan tafel de typisch Nederlandse overleg- en onderhandelcultuur. Alles was bespreekbaar en over bijna alles was een compromis te bereiken. Het belang van de kinderen stond in de afwegingen voorop. 

Paul komt uit een Schots gezin

Paul komt uit een heel ander gezin, waar kinderen ‘gebeurden’ en waar nog een traditionele autoritaire structuur gold. De ouders waren ‘de baas’ en de kinderen luisterden en deden wat er gezegd werd. Of… in de praktijk… deden de kinderen wat ze wilden, totdat ze werden betrapt en een pak slaag kregen. Op Paul’s school waren lijfstraffen normaal en ook zijn ouders deinsden er niet voor terug met een wilgentak of een riem hun gezag te handhaven. Paul had het standpunt dat kinderen wel gezien, maar niet gehoord mochten worden. Hij wilde geen last van hen hebben.

Onoverbrugbaar

Deze kloof tussen ons was onoverbrugbaar. Voor mij was op het gebied van lijfstraffen, met de vuist op tafel slaan om je gelijk af te dwingen en kinderen het zwijgen opleggen geen compromis mogelijk. Ik weigerde hierover met Paul te overleggen, dit soort kwesties was voor mij een simpel Nee. 

De kinderen voelden zich mogelijk verloren in die grote kloof tussen gezin als plaats van overleg en gezin als plaats van repressie. In de dagelijkse praktijk was het devies: “Luister maar niet naar je vader”. Oppervlakkig gezien leek dat misschien te werken, maar het grote niemandsland tussen de twee extreme richtlijnen heeft de kinderen ongetwijfeld verward en geschaad. 

De kinderen

Er verschenen nog grotere problemen aan de horizon, waar we met onze verschillende ideeën over ouderschap niet bekwaam voor waren. Onze dochter Chloe kreeg last van angststoornissen en paniekaanvallen. Ze was altijd extreem gehecht aan mij, had veel moeite met ieder tijdelijk afscheid, maar aan het begin van haar puberteit werden deze angsten groter en groter. Toen ze nog een kleuter was, had ik al gezien hoe overweldigd ze kon worden door haar emoties, maar het consultatiebureau bood geen passende begeleiding. Door de jaren heen had ik me verdiept in hoog gevoeligheid, hsp. Ik zocht naar passende hulp en vond nergens een antwoord. 

Geestelijke hulp in Schotland

Het eerste obstakel was dat in Schotland voor geestelijke hulp aan kinderen een driepartijensysteem wordt gebruikt. Dat betekent dat bij kinderen die hulp nodig hebben ten minste drie partijen moeten worden betrokken: de ouders, de arts en een derde partij, in de meeste gevallen de school. Er gebeurt niets totdat alle drie de partijen aangeven dat hulp noodzakelijk is. Als het je als ouder lukt de school en de arts ervan te overtuigen dat je kind hulp nodig heeft, word je buiten spel gezet en min of meer als verdachte partij gezien. Je bent meteen geen gesprekspartner meer.

Incidentele hulp

Toen ik de lokale school eenmaal had overtuigd dat Chloe hulp nodig had, was het de bedoeling dat de school de begeleiding initieerde en coördineerde. Niets kwam van de grond. Af en toe werd een poging gedaan met haar over haar angsten te praten, maar de hulp bleef incidenteel en kwam op mij onprofessioneel over. Ik werd niet geïnformeerd dus het was onduidelijk wat we konden verwachten. Diagnoses werden nooit gesteld en vooruitgang werd niet geboekt.

De school zelf had geen voelbaar probleem, want Chloe was niet disruptief tijdens de lessen. De docenten merkten niets van de rusteloze nachten, huilbuien, haar gillend wakker worden. De zogenaamde begeleiders namen haar niet bij de hand om haar iedere dag naar school te slepen met een mix van overtuigen, opbouwen en in het uiterste geval dreigen. Dat was allemaal niet hun probleem.

Aandachttrekkerij

Paul’s oordeel over de angsten van onze dochter was: aandachttrekkerij. Aanstellerij. Opzettelijke manipulatie. Zijn mening lag op een extreem uiteinde en om dat te balanceren voelde ik me gedwongen een veel mildere positie in te nemen. En wie van ons ook gelijk had, het was niet behulpzaam. We konden niet leven met een positie als “Houd je mond, je hebt nu genoeg aandacht gekregen”, net zo min als we konden leven met de positie “Ik luister, ik begrijp het, ik pas me aan jouw behoeften aan.” Geen van beide posities waren de hulp die Chloe nodig had. Maar… er was geen hulp. Er was geen begeleiding voor ons.

Frankie: geboren in Breda in 1970, gestudeerd aan de universiteit in Tilburg, waaronder 1 jaar in Glasgow. Toen is mijn liefde voor Schotland ontstaan. Gewerkt in Nederland tot en met 2005, toen geëmigreerd naar Schotland. Vriend opgedaan, 2 kinderen gekregen, daarna getrouwd. Twee culturen in 1 relatie. Vijftien jaar samen, 10 jaar getrouwd en toen geleidelijk uit elkaar gegaan. Woon nu samen met 2 pubers, we improviseren rondom de scheiding. Ik vertel vandaag over mijn scheiding in het buitenland.

Lees hier alle blogs van Frankie