Menu

Gaslighting en narcisme. Hoe ga je daar het beste mee om?

4 reacties
gaslighting en narcisme

Een narcist maakt gebruik van manipulatietechnieken. Een ervan is gaslighting, een vorm van mentaal misbruik.

Het doel is om je te laten voelen dat alles wat jij denkt of doet onbelangrijk is. Niet waar, gelogen. De narcist wil macht en controle over jou en gebruikt het ook om zijn verantwoordelijkheden op jou af te schuiven.

Helemaal jezelf kwijt

Het gevolg van gaslighting is dat je verward raakt. Dat je niet meer weet wie je bent, wat je waarde is, je wereldbeeld. Je gaat steeds meer aan jezelf twijfelen en raakt steeds afhankelijker van de narcist.

Deze techniek vindt niet alleen tijdens de relatie plaats, maar ook er na. Je kunt er ook mee te maken krijgen binnen familie- en vrienden, op je werk etc. Ook is hij niet voorbehouden aan narcisten.

Gaslighting in een relatie

Hieronder vind je een voorbeeld van hoe gaslighting kan plaatsvinden in een relatie. Het hoeft elkaar niet persé zo op te volgen.

Ik spreek voor het gemak over ‘hij’. Narcisme komt echter ook voor onder vrouwen, lees a.u.b. ‘zij’ waar dat voor jou beter uitkomt.

1.Een monoloog

De narcist geeft je geen ruimte om te zeggen wat je vindt of denkt. Hij is alleen aan het woord. Hij weigert te luisteren, zegt dingen als:

‘Daar gaan we weer.’

Jij zegt ook altijd dezelfde dingen.’

2. Omkeren

In het uiterste geval loopt hij weg, zodat hij niet naar je hoeft te luisteren. Je bent het niet waard. Komt het wel tot een (vorm van een) gesprek, dan stelt hij vragen om je aan jezelf te laten twijfelen. Hij keert dingen om

‘Weet je zeker dat het zo gebeurde?’

‘Herinner je je het wel goed?’

‘Klopt dat wel?’

3. Ontkennen 

Totdat het moment komt waarop hij zegt dat het helemaal niet klopt.

‘Dat heb ik niet gezegd.’

‘Dat heb je gedroomd.’ Je verzint dit.’

4. Op je wonden drukken

Hij gaat een stap verder als blijkt dat jij niet of nauwelijks gaat twijfelen, zelfverzekerd blijft. Dan gaat hij op je gevoel inspelen. Om je pijn te doen, om je boos te maken.

‘Jij bent altijd zo gevoelig.’

‘Je bent gek. Je moet je laten nakijken.’

‘Je reageert altijd zo overtrokken.’

5. Doel bereikt

Als je dan boos wordt, kan hij achteroverleunen. Hij heeft zijn doel bereikt. Jij bent van slag, weer een stap verder van jezelf verwijderd. Weer een stap meer in zijn macht.

Nu ben jij aan de beurt

Wat kun je doen aan gaslighting? Je kunt de ander niet veranderen, het gedrag niet veranderen, je kunt er wel anders mee omgaan.

Herken waar je mee te maken hebt

Deze tekenen kun je bij jezelf herkennen als je met gaslighting te maken hebt:
– Je hebt het gevoel gek te zijn, verward, terwijl je altijd zelfverzekerd was, relaxed.
– Je verontschuldigt je steeds.
– Je blijft aan jezelf twijfelen.
– Je maakt steeds excuses voor het gedrag van je partner.
– Je vraagt je af of je wel goed genoeg bent voor je partner.

Herken je dit, dan heb je baat bij de volgende stappen:

1. Weet jouw waarheid

Leer jezelf (weer) kennen, bouw je zelfbeeld op. Weet wie je bent, waar je voor staat, wat je voelt, wilt, niet wilt. Dat geeft zelfvertrouwen. Jij weet jouw waarheid.

2. Zorg voor een naslagwerk

Maak aantekeningen van de situaties die je mee maakt met je (ex-partner). Als je gaat twijfelen aan de waarheid, dan kun je deze nalezen. Dit geeft je zekerheid. Stem ook met anderen af voor de juiste perceptie.

3. Verdedig jezelf niet

Laat je niet boos maken. Blijf kalm, zakelijk en laconiek. Jij weet hoe het zit, breng jouw mening met overtuiging en laat het daarbij. Je hoeft je niet te verdedigen, je hoeft de ander niet te overtuigen. En andersom. Agree to disagree. Dat geeft rust.

4. Minder manipuleerbaar

Op deze manier kom en blijf je dicht bij jezelf en wordt de kans dat je wordt beïnvloed steeds kleiner.

 

Wil je nog meer weten over narcisme, over herstellen ervan, over minder manipuleerbaar worden?  Ik vertel je erover in mijn E-books.

Willy Sietsma

 

REACTIES

Orsi - 21 jan 2019

Hallo Willy, Ik heb nu bijna 6 jaar lang een relatie met een narcist. Pas de laatste maanden weet ik zeker dat hij helaas deze stoornis heeft. Omdat dit niet de eerste keer mij overkomt - relatie met een narcist- heb ik heel veel geleerd van mijn vorige relatie en kan ik heel goed bij mijn waarheid blijven en doen wat ik goed vind en waar ik mij goed bij voel. Het is voor mij een grote teleurstelling dat na een 12- jarige relatie met een narcist herken ik een narcist dus toch niet. Nu heb ik een hele vragenlijst bedacht wat ik, als ik weer iemand leuk tegenkom, ga uitproberen om te testen of het niet weer om een narcist gaat. Omdat ze inderdaad heel charmant en sociaal lijken is het heel moeilijk om niet onder de indruk te komen. Uiteraard begon ik de eerste instantie te twijfelen of dan niet ik degene ben die narcistish is. Maar tja, als ik dat was was ik nooit daaraan getwijfeld. Omdat ik dus nooit buig voor hem kost mij iedere discussie zeer veel energie en hij gedraagt zich steeds agressiever, lelijker tegen mij. Ik blijf bij mijn standpunt en het discussie eindigt met een preek van hem wat hij meestal met opgehefte stem, overdreven gebaren, op zijn tenen staand doet (dit laatste waarschijnlijk om hem groter te maken, hij is namelijk niet groter als ik.) Daarna loopt hij boos weg. Naderhand neemt hij toch contact met mij op omdat hij mij nodig heeft. Hij laat mij voelen hoe gul is hij omdat hij weer zich weggecijferd had en desondanks mijn egoistish gedrag geeft hij ons toch nog een kans in de ban van: hij wil onze relatie niet zo makkelijk opgeven. Volgens hem ben ik zeer egoistisch dus. Nou, een klein beetje wel gelukkig, anders ben ik hier al kapot aan gegaan. Jammer genoeg ziet hij mijn kinderen als zijn rivalisten en de laatste tijd wil hij ook mij en mijn dochter elkaar uitspelen. Hij suggereert haar dat ik niet mijn best doet voor haar en tegen mij zegt hij dat mijn dochter ontevreden is met mij. Als ik mijn dochter vraag komt de aap uit de mouw, hij provoceerde haar en suggereerde dat ik verkeerd handelde. Dit gaf ook een naar gevoel aan mijn 10-jarige dochter en omdat zij heel empatisch is heeft ze het heel goed door waar hij mee bezig is. Mijn dochter vindt het niet fijn bij hem in de buurt. En ik ook al niet meer. Wat ik eigenlijk met mijn schrijven wilde zeggen is dat ook als je je niet laat manipuleren lukt het nooit om een relatie met een narcist te volhouden. Je bokt tegen de muur en valt met een koppijn weer terug. Misschien een tip aan mensen die bij een nieuwe relatie graag willen weten of het om een narcist gaat: achterkomen hoe hij/zij over zijn/haar vorige relatie denkt. Geeft hij/zij al de schuld aan de ex? Was de ex een egoist? Dan moet er al een belletje gaan rinkelen. Empatische mensen zien het in dat zij ook een bijdrage hebben geleverd er aan dat hun relatie stuk gegaan is. Mvg, Orsi

Profielfoto van nikkie

nikkie - 21 jan 2019

@ Orsi. Jou opmerking dat je een vragenlijstje hebt om uit te testen of een volgende relatie niet weer om een narcist gaat triggert mij om te reageren. Bedoel jij een lijstje voor jezelf of een lijstje met kenmerken van de ander? Als je een lijstje voor die ander gemaakt hebt met narcistische kenmerken is dat dan niet vanuit angst geschreven, bang dat je zonder dat lijstje er misschien weer in trapt. Zou je niet vanuit je eigen kracht een lijstje moeten maken waarin je schrijft hoe jij behandeld wenst te worden en diegene die daar niet aan voldoet exit is. Ik weet niet of ik het goed kan uitleggen maar ik doe een poging. Ik heb geleerd van mij eerdere relatie dat ik ondanks dat ik mij niet heb laten manipuleren ik mijn ex toch veel te lang de ruimte heb gegeven om over mijn grenzen heen te gaan. Ik plak geen label aan mijn ex, dat is verder niet aan mij, maar die relatie is gewoon nooit goed voor mij geweest. Wat mij na de scheiding heeft geholpen was de zin " When people show you who they are believe them the first time". Geen goedpraten meer van respectloos gedrag van de ander, wat inhoud dat je zelf goed je grenzen moet kennen en vanuit jezelf zou moeten zeggen " ik verdien het om met respect behandeld te worden dus wie dat negeert is exit". Een relatie hoort geen energievreter te zijn waarbij je overeind moet blijven. Je schrijft dat je nu nog in deze relatie zit maar lees allemaal rode vlaggen in jou stukje waarvan ik zeg "wegwezen uit deze relatie".

As - 26 feb 2019

Orsi Heel herkenbaar, zou ik prive met je mogen mailen?

    Profielfoto van Nieuwe Stap

    Nieuwe Stap - 26 feb 2019

    Beste As, ik heb de vraag voorgelegd aan Orsi..

REAGEER OP DEZE BLOG

Laat ook van je horen!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


vier + = 11

Vlog

Marloes van Succesvol Scheiden Brabant bespreekt vandaag met je de keuze Scheiden of Blijven? Wanneer je denkt aan scheiden maar je bent niet zeker of het de juiste stap is, is het al heel belangrijk om met elkaar in gesprek te gaan. Marloes denkt met jLees verder > Scheiden of blijven?
Hoi, ik ben Annelies Hulsker en ik nodig je uit om lid te worden van onze Community om in contact te komen met andere ervarensdeskundigen.
Hoi, ik ben Elske Damen, wij willen je helpen om de periode tijdens en na je scheiding net wat makkelijker te maken, ik wens je veel plezier op deze site.