Alimentatie indexeren per 1 januari: heb jij het al geregeld?

Ieder jaar is het weer hetzelfde moment. Het percentage wordt vastgesteld, het staat ergens vermeld, en toch gebeurt er vaak… niets.
We hebben het over de indexering van alimentatie.

In november wordt het nieuwe indexeringspercentage bekendgemaakt, maar per 1 januari moet je dit zélf toepassen. En precies daar gaat het vaak mis. Niet uit onwil, maar uit onduidelijkheid, ongemak of simpelweg omdat niemand het onderwerp wil aansnijden.

Toch kan het grote gevolgen hebben als je de indexering niet (op tijd) doorvoert.

Wat is indexering van alimentatie eigenlijk?

Kinderalimentatie en partneralimentatie worden jaarlijks aangepast aan de stijging van lonen. Dat heet indexering. Het doel is simpel: zorgen dat de alimentatie haar waarde behoudt, ondanks inflatie en loonstijgingen.

Het ministerie van Justitie stelt ieder jaar in november het nieuwe percentage vast. Dat percentage geldt automatisch per 1 januari van het nieuwe jaar, tenzij in jouw afspraken expliciet staat dat indexering is uitgesloten (wat zelden voorkomt).

Belangrijk om te weten:
De indexering gaat niet vanzelf.
Je moet deze zelf toepassen en communiceren.

Waarom voeren zoveel mensen de indexering niet door?

In de praktijk zien we dat veel mensen de indexering niet meteen (of helemaal niet) invoeren. Daar zijn verschillende redenen voor:

• “Ik wil geen gedoe met mijn ex.”
• “Het voelt ongemakkelijk om erom te vragen.”
• “Ik wist niet dat ik het zelf moest doen.”
• “De ander betaalt al met moeite.”
• “Het gaat maar om een klein bedrag.”

Maar kleine bedragen tellen op. En belangrijker nog: juridisch gezien heb je recht op indexering.

Wat als jij de alimentatie ontvangt?

Ontvang jij alimentatie en heb je de indexering nog niet doorgevoerd? Dan is het verstandig om dit alsnog te doen.

Je kunt:

• het nieuwe bedrag uitrekenen (met behulp van een online rekentool)
• je ex schriftelijk informeren (bij voorkeur per e-mail of app)
• aangeven per wanneer het bedrag ingaat (meestal 1 januari)

Let op:
Je kunt indexering met terugwerkende kracht opeisen, tot maximaal vijf jaar terug.

Dat kan de relatie onder druk zetten, dus het is vaak slimmer om het gesprek tijdig en rustig aan te gaan.

Wat als jij de alimentatie betaalt?

Ben jij degene die alimentatie betaalt, dan is het goed om te weten dat indexering geen keuze is, maar een wettelijke verplichting.

Toch betekent dat niet dat er geen ruimte is voor overleg.

Kun je het verhoogde bedrag tijdelijk niet betalen door:

• inkomensdaling
• ziekte
• werkloosheid
• hoge vaste lasten?

Dan is het belangrijk om dit direct bespreekbaar te maken. Niet betalen zonder overleg kan leiden tot:

• betalingsachterstanden
• incassokosten
• juridische stappen

In sommige gevallen kan een herberekening of wijziging van de alimentatie passend zijn, maar dat loopt via een andere procedure.

Wat gebeurt er als de betaler weigert?

Als de betaler de indexering weigert, zijn er een paar stappen die je kunt zetten:

1. Ga eerst in gesprek
   Soms is er sprake van onwetendheid of misverstand.
2. Leg het schriftelijk vast
   Bevestig afspraken of je verzoek per mail of app.
3. Schakel hulp in
   Denk aan een mediator, advocaat of het LBIO.
4. Juridische stappen
   In het uiterste geval kan de rechter of het LBIO worden ingeschakeld om betaling af te dwingen.

Het is niet fijn, maar soms wel nodig om duidelijkheid en rust te creëren.

Waarom dit onderwerp zoveel emoties oproept

Alimentatie gaat zelden alleen over geld. Het raakt aan:

• erkenning
• verantwoordelijkheid
• vertrouwen
• machtsverhoudingen na de scheiding

Juist daarom stellen veel mensen het gesprek uit. Maar uitstel zorgt vaak voor méér spanning, niet minder.

Door jaarlijks bewust stil te staan bij de indexering, voorkom je dat kleine frustraties grote conflicten worden.

Veelgestelde vragen over indexering van alimentatie

Moet ik de indexering zelf doorvoeren?
Ja. De indexering gaat niet automatisch. Je moet het nieuwe bedrag zelf berekenen en toepassen.

Vanaf wanneer geldt de indexering?
Per 1 januari van het nieuwe jaar.

Mag ik indexering met terugwerkende kracht vragen?
Ja, tot maximaal vijf jaar terug.

Wat als mijn ex zegt dat hij/zij het niet kan betalen?
Ga in gesprek. Lukt het echt niet, dan kan een herberekening nodig zijn. Niet betalen zonder overleg is geen oplossing.

Geldt indexering ook voor kinderalimentatie?
Ja, zowel voor kinder- als partneralimentatie.

Kan indexering worden uitgesloten?
Alleen als dit expliciet in de afspraken staat. Dat komt niet vaak voor.

De indexering van alimentatie is geen detail en geen formaliteit. Het is een jaarlijks moment dat vraagt om duidelijkheid, communicatie en verantwoordelijkheid – van beide kanten.

Heb jij het al geregeld voor dit jaar?
Of schuif je het (net als zovelen) nog even voor je uit?

Misschien is dit hét moment om het gesprek toch aan te gaan. Voor je portemonnee, maar vooral voor je rust.