Vandaag is het 4 mei. Op 4 mei staan we met elkaar stil. Twee minuten waarin het dagelijks leven even vertraagt en er ruimte ontstaat voor herdenken. Voor het erkennen van verlies, van wat er geweest is en van wat nooit meer terugkomt. Het is een collectief moment, maar vaak ook een persoonlijk moment, waarin herinneringen en gevoelens dichterbij komen.
In mijn werk rondom scheidingen merk ik ieder jaar opnieuw dat dit moment ook op een andere manier raakt. Niet omdat een scheiding te vergelijken is met de betekenis van 4 mei, maar omdat het ons herinnert aan iets fundamenteels: het belang van stilstaan bij verlies.
De impact van scheiding en het belang van stilstaan
Een scheiding wordt vaak benaderd als een proces dat vooruitkijken vraagt. Er moeten afspraken worden gemaakt, keuzes worden genomen en er is vaak de behoefte om door te gaan. Dat is begrijpelijk, want een scheiding brengt veel onzekerheid met zich mee en vraagt om duidelijkheid.
Tegelijkertijd zie ik in de praktijk dat er weinig ruimte wordt genomen om stil te staan bij wat er eindigt. Terwijl juist dat stilstaan essentieel is. De impact van scheiding zit namelijk niet alleen in de praktische veranderingen, maar ook in het verlies van een relatie die ooit betekenisvol was. Een gedeelde geschiedenis, verwachtingen voor de toekomst en voor veel mensen ook het gezin zoals het ooit bedoeld was.
Door daar geen aandacht aan te geven, blijft er vaak iets onder de oppervlakte aanwezig. Het kan zich uiten in onrust, in spanning tussen ex-partners of in moeite om echt verder te gaan.
Verlies bij scheiding is vaak minder zichtbaar, maar niet minder groot
Waar we op 4 mei stilstaan bij zichtbaar en gedeeld verlies, is het verlies bij een scheiding vaak stiller en minder zichtbaar voor de buitenwereld. Toch is de impact van scheiding groot, juist omdat het meerdere lagen raakt.
Mensen nemen afscheid van een toekomstbeeld dat niet doorgaat, van vanzelfsprekend samen zijn en van een bepaalde vorm van verbondenheid. Voor kinderen geldt dat zij niet hun ouders verliezen, maar wel de structuur en het gevoel van het gezin zoals zij dat kenden. Ook dat is een verandering die tijd en aandacht vraagt om te verwerken.
In de praktijk merk ik dat dit verlies regelmatig wordt onderschat, zowel door de omgeving als door mensen zelf. De focus ligt al snel op regelen en afronden, terwijl het emotionele proces nog volop gaande is. In mijn optiek is het afronden van het emotionele proces, het afhechten van de relatie het belangrijkste onderdeel van de scheiding.
Wat de film van het leven vaak laat zien
In gesprekken hoor ik vaak terug dat mensen het gevoel hebben dat ze “sterk moeten zijn” of dat ze vooral praktisch moeten blijven. Dat helpt op de korte termijn, maar op de langere termijn kan het ervoor zorgen dat gevoelens zich opstapelen.
Stilstaan bij een scheiding betekent niet dat je blijft hangen in verdriet. Het betekent dat je erkent wat er geweest is en welke betekenis de relatie heeft gehad. Juist dat besef kan helpen om met meer rust en respect uit elkaar te gaan.
Dat heeft niet alleen invloed op hoe je zelf verdergaat, maar ook op hoe de onderlinge dynamiek zich ontwikkelt. Zeker wanneer er kinderen bij betrokken zijn, maakt dat een groot verschil in hoe zij de scheiding ervaren.
Scheiden en de impact op kinderen
De impact van scheiding op kinderen wordt vaak bepaald door wat er gebeurt tussen ouders, zowel tijdens als na de scheiding. Wanneer er ruimte is voor erkenning en verwerking, ontstaat er vaak meer rust in de communicatie. En die rust werkt door naar kinderen.
Kinderen voelen het verschil tussen ouders die vooral in strijd zitten en ouders die, ondanks het verdriet, proberen op een respectvolle manier afscheid te nemen van de relatie. Dat betekent niet dat het eenvoudig is, maar wel dat het mogelijk is om bewust keuzes te maken die bijdragen aan een stabielere basis.
Stilstaan om verder te kunnen
4 mei laat ieder jaar zien hoe waardevol het is om stil te staan bij wat er geweest is. Niet om terug te blijven kijken, maar om te erkennen en betekenis te geven aan verlies.
Bij een scheiding werkt dat op een vergelijkbare manier. Door ruimte te maken voor wat er was, ontstaat er vaak meer helderheid over wat er komt. Het helpt om los te laten zonder te ontkennen en om verder te gaan zonder dat er iets onaf voelt.
Misschien is dat wel de uitnodiging die in dit moment besloten ligt. Niet alleen om stil te staan bij grote gebeurtenissen in de wereld, maar ook bij de veranderingen in je eigen leven. Juist daar kan erkenning het begin zijn van een nieuwe stap.
REAGEER OP DEZE BLOG