Ik was weg bij mijn ex. Alleen mijn lijf had dat nog niet door

Waarom voelde mijn nieuwe huis nog steeds onveilig?

Ik weet nog dat ik dacht: nu wordt het rustig.
Een nieuw huis, andere sleutels en meer afstand.

Dit was het moment waarop alles zou landen.

Dat gebeurde niet.

In de jaren daarna ben ik gaan begrijpen waarom dat zo is. Niet alleen bij mezelf, ook bij bijna iedereen die loskomt uit een relatie met narcistisch gedrag.

Je kunt weg zijn bij de ander, terwijl je lichaam zich nog gedraagt alsof je er middenin zit. De relatie stopt, het alarm blijft aan.

Een relatie met narcistisch gedrag laat geen neutrale sporen na. Je leert voortdurend scannen. Stemmen. Blikken. Stiltes. Wat betekent dit? Wat komt hierna? Moet ik bijsturen.

Dat is geen karaktereigenschap, het is een aangeleerde overlevingsreactie.

Het zenuwstelsel leert: veiligheid is onvoorspelbaar. Wat het lichaam heeft geleerd, leer je niet af met een verhuizing.

Dat verklaart waarom zoveel mensen zich in hun nieuwe woning juist onrustiger voelen dan ze hadden verwacht.

Stilte kan voelen als dreiging

In een leeg huis valt alles stil. Geen prikkels of afleiding, juist dan komt omhoog wat lang is onderdrukt.

Ik hoor vaak in mijn praktijk: “Het is eindelijk rustig, toch kom ik niet tot rust.”
Dat herken ik, dat gevoel. 

Stilte is ruimte.
Voor een systeem dat jarenlang alert moest zijn, kan stilte ook voelen als gevaar.

Een appje van de ex is soms genoeg. Hartslag omhoog. Gedachten versnellen. Scenario’s draaien. Niet omdat er nú iets gebeurt, wel omdat je lichaam geleerd heeft om vooruit te blijven denken.

Begrijpen is niet hetzelfde als ontspannen

Veel mensen die ik spreek zijn scherp, reflectief en analytisch. Ze hebben hun verhaal helder. Ze weten wat er speelde. Ze herkennen de dynamiek na een narcistische relatie.

Toch voelen ze zich onrustig. 

Dat komt omdat dit soort ervaringen zich niet alleen opslaan in gedachten, ook in het lichaam. In spierspanning. In ademhaling. In een voortdurende staat van paraatheid. Zolang die laag niet meebeweegt, blijft het systeem signalen afgeven, hoe goed je het ook begrijpt.

Dat was voor mij een belangrijk keerpunt. Het besef dat praten nodig is en praten alleen niet genoeg is. 

Wat vaak meespeelt en zelden wordt benoemd

Wat ik daarnaast vaak zie, is dat deze relaties oude patronen raken. Mensen die zich makkelijk aanpassen. Verantwoordelijkheid nemen. De harmonie bewaken. Zichzelf opzij zetten als dat nodig lijkt.

Dat zijn geen zwaktes. Het zijn strategieën die ooit hebben geholpen. Vaak al vroeg.

In een narcistische dynamiek worden juist die patronen aangesproken en uitvergroot. Na de scheiding blijven ze actief, ook al is de situatie veranderd.

Je lichaam reageert dan niet alleen op het recente verleden, ook op iets uit het verleden dat opnieuw is aangezet.

Grenzen stellen blijft lastig, ook als je weg bent

Na de scheiding verwachten veel mensen van zichzelf dat grenzen stellen makkelijker wordt. Zeker als ze niet meer samenwonen.

In de praktijk blijkt dat vaak niet zo te zijn.

Grenzen waren lange tijd gekoppeld aan consequenties. Boosheid. Afwijzing. Schuld. Die koppeling verdwijnt niet vanzelf. Dus klappen mensen dicht. Of ze reageren juist feller dan ze willen. Bijna iedereen blijft het gesprek daarna herhalen in het hoofd.

Niet omdat ze niet weten hoe het moet.
Het lichaam reageert nog steeds op oud gevaar.

Wanneer een huis langzaam weer van jou wordt

Wat helpt, is niet harder worden of jezelf forceren om “verder” te zijn. Wat helpt, is veiligheid terugbrengen. In lagen.

Als het lichaam leert dat het niet meer hoeft te scannen.
Je oude patronen herkend mogen worden zonder oordeel.
Dat je keuzes weer voelen als keuzes en niet als noodgrepen.

Ik heb gezien, bij mezelf en in mijn praktijk, dat wonen dan pas echt verandert. Dat stilte weer ruimte wordt. Dat een huis geen schuilplek meer is, het wordt een plek waar je kunt landen.

Niet ineens.
Wel blijvend.

Wat hier gebeurt in je lijf

Bij langdurige stress of emotionele onveiligheid raakt het zenuwstelsel gewend aan alertheid. Het lichaam blijft signalen afgeven, ook als het gevaar voorbij is. Dat merk je aan onrust, slecht slapen, snel schrikken of voortdurend vooruit denken. Dit is geen gebrek aan inzicht of kracht, je systeem heeft tijd nodig om opnieuw veiligheid te ervaren.

Ik schrijf dit niet alleen omdat ik het vaak zie. Ik schrijf het ook omdat ik weet hoe verwarrend het is om te denken dat je verder zou moeten zijn, terwijl je lijf iets anders laat zien.

Rust komt niet altijd met een nieuwe sleutel. Soms komt rust pas wanneer het systeem begrijpt dat het echt voorbij is. Dat je niet meer hoeft te anticiperen. Dat je niet meer hoeft te verdwijnen om de vrede te bewaren.

Opnieuw wonen begint niet bij verhuizen, wel bij het erkennen dat wat je voelt logisch is omdat je veel hebt moeten dragen.

Zet vandaag je volgende stap 

Zit jij nog vast in de verwarring of het schuldgevoel? Je hoeft niet te wachten tot je instort. Het is geen weg terug naar de persoon die je was voordat de overleving begon. Ik nodig je van harte uit om de regie te pakken. 

Neem contact op en weet hoe jij weer echt veilig en vrij kunt worden.

Annick Verboven

Topfitnanarcisme