Wanneer mensen denken aan een scheiding, denken ze meestal eerst aan de kinderen, emoties of financiële afspraken. Dat zijn ook belangrijke onderwerpen. Toch zie ik in mijn praktijk als mediator dat er vaak nog een ander acuut probleem ontstaat dat minstens zo heftig is: wonen.
Want waar ga je wonen als je uit elkaar gaat?
In theorie lijkt het soms eenvoudig. Eén van beiden blijft in de woning wonen en de ander zoekt iets anders. Of de woning wordt verkocht en beide partners zoeken een nieuwe plek. In de praktijk ligt het vaak ingewikkelder.
Inhoud blog
Wonen en scheiden raken elkaar meer dan mensen denken
De woning is meestal het grootste bezit binnen een relatie. Tegelijk is het ook de plek waar het dagelijks leven zich heeft afgespeeld. Wanneer de relatie eindigt moet er dus niet alleen een juridische beslissing worden genomen, maar ook een praktische.
Kan één van beiden de woning overnemen? Moet de woning verkocht worden? En wat is er financieel eigenlijk mogelijk? Dat zijn vragen waar mensen vaak pas tijdens het scheidingsproces echt mee worden geconfronteerd.
Tegelijk speelt de huidige woningmarkt natuurlijk ook een rol. Een nieuwe woning vinden lukt vaak niet. Koopwoningen zijn financieel niet haalbaar en de wachttijden bij woningbouwverenigingen voor een sociale huurwoning zijn enorm lang. Daardoor ontstaat er een acuut probleem: één van beiden moet de woning verlaten, terwijl er nog geen nieuwe plek beschikbaar is.
De beslissingen over de woning hangen samen met alles
Wat er met de woning gebeurt, staat eigenlijk nooit op zichzelf. Sterker nog: woonzekerheid vormt vaak de basis voor veel andere afspraken binnen een scheiding.
Zolang niet duidelijk is waar iemand gaat wonen, is het lastig om goede afspraken te maken over andere onderwerpen. Hoe maak je afspraken over de zorg voor de kinderen als nog niet duidelijk is waar beide ouders wonen? Hoe kijk je naar financiële afspraken, zoals alimentatie, wanneer toekomstige woonlasten nog onbekend zijn? Zelfs praktische zaken zoals de auto, de verdeling van bezittingen of de pensioenafspraken hangen vaak samen met de vraag hoe beide partners na de scheiding gaan wonen.
Woononzekerheid werkt daarom door in alle onderdelen van een scheiding. Juist daarom is het belangrijk om het onderwerp wonen niet te zien als één van de vele onderwerpen, maar als een factor die invloed heeft op het hele proces.
In theorie zou er eerst tijd moeten zijn
Als je het proces van een scheiding goed bekijkt, zou het eigenlijk logisch zijn dat er eerst overzicht ontstaat. Dat er gekeken wordt naar wat financieel mogelijk is. Dat er onderzocht wordt welke woonopties er zijn en dat er daarna pas een beslissing wordt genomen over de woning.
Maar in de praktijk is die tijd er vaak niet. Soms moet één van beiden de woning al verlaten, soms loopt de verkoop van de woning al en soms is de situatie thuis simpelweg niet meer houdbaar. Daardoor moeten beslissingen over wonen soms worden genomen terwijl er nog te veel onzekerheid is. Dat maakt het onderwerp wonen tijdens een scheiding vaak zo ingewikkeld.
Rust en overzicht maken een groot verschil
Een scheiding is vaak een periode waarin veel tegelijk gebeurt. Er moeten beslissingen worden genomen over geld, kinderen, wonen en de toekomst. Tegelijk spelen emoties vaak een grote rol.
Wanneer er ook nog onzekerheid ontstaat over de woonplek van één van beide partners, kan dat extra druk geven. In zo’n situatie worden beslissingen soms sneller genomen dan eigenlijk goed is.
In de praktijk zie ik dat mensen vaak andere keuzes maken wanneer er eerst rust en overzicht ontstaat. Dan komt er ruimte om de verschillende mogelijkheden goed te onderzoeken en stap voor stap te kijken wat in een specifieke situatie het meest passend is. Dat geldt voor afspraken over de kinderen, maar zeker ook voor de woonplek na de scheiding.
De Scheidplek: ontstaan vanuit de praktijk
Vanuit mijn werk als jurist en MfN-registermediator zie ik steeds vaker dat mensen tijdens hun scheiding vastlopen op het onderwerp wonen. Niet omdat mensen geen stappen willen zetten, maar omdat de woningmarkt simpelweg weinig ruimte biedt. Vanuit die ervaring is De Scheidplek ontstaan.
De Scheidplek bestaat uit zelfstandige woningen waar mensen tijdens hun scheiding tijdelijk kunnen wonen wanneer er nog geen andere woonplek beschikbaar is. Geen opvang en geen gedeelde woonruimte, maar een eigen plek met rust en privacy. Die rust is belangrijk. Niet alleen om op adem te komen, maar ook om ruimte te creëren voor de volgende stap.
Tijdens het verblijf wordt samen actief gewerkt aan het vinden van een nieuwe, definitieve woonplek. Soms betekent dat zoeken naar een huurwoning, soms het onderzoeken of het mogelijk is om een woning te kopen. Het doel is uiteindelijk altijd hetzelfde: toewerken naar een stabiele en zelfstandige woonplek voor de toekomst.
Een scheiding vraagt om overzicht
Een scheiding is een periode waarin veel tegelijk verandert. Er moeten beslissingen worden genomen over kinderen, financiën, bezittingen en wonen. Juist wanneer er onzekerheid ontstaat over de woonplek van één van beide partners, kan dat het hele proces onder druk zetten.
In mijn praktijk zie ik hoe groot de invloed van die woononzekerheid kan zijn. Niet alleen op de praktische situatie, maar ook op de afspraken die mensen met elkaar proberen te maken.
Daarom is het belangrijk dat er ergens ruimte ontstaat om weer overzicht te krijgen. Ruimte om te kijken wat er mogelijk is en welke keuzes op de langere termijn het beste werken.
Want een scheiding rond je af, de gevolgen niet.
Janneke Keijzers
Link Juristen en Mediators
De Scheidplek
REAGEER OP DEZE BLOG