Je ex is onredelijk, jij wilt rust: zo stap je uit de strijd na je scheiding

Als je middenin een scheiding zit, kan het voelen alsof je in een oorlog zonder wapenstilstand belandt. Dit gevoel kun je overigens ook hebben ná de scheiding. Dan lijkt het of alle afspraken gemaakt zijn en jullie alles goed geregeld hebben maar uiteindelijk blijft de irritatie om niet-nagekomen afspraken groeien.

Vooral wanneer je het idee hebt dat niet jij, maar de ander de strijd veroorzaakt! Al die verwijten, escalaties, langdurige juridische geschillen of lastige communicatie. Dat knaagt. Aan je energie, aan je focus, en vooral: aan je rol als ouder. 

Maar wat als die strijd niet alleen van buitenaf komt? Wat als je (zonder dat je het doorhebt) daar zelf misschien ook een rol in hebt? En belangrijker: hoe stap je eruit, zodat je kinderen niet ‘meescheiden’ in de strijd?

In deze blog helpen we je daar stap voor stap bij. Dus kom niet in een vechtscheiding.

Wat bedoelen we eigenlijk met ‘de strijd’ na een scheiding?

Als we het hebben over ‘de strijd’, dan bedoelen we niet simpelweg ruzie of een meningsverschil. We doelen op een patroon van conflict dat:

• keer op keer escaleert,
• vastloopt in verwijten en herhalende reacties,
• weinig met het welzijn van je kinderen te maken lijkt te hebben.

Dit zie je bijvoorbeeld in langdurige juridische procedures, eindeloze e-mailwisselingen vol emotie, afspraken die niet nagekomen worden,  

Het is belangrijk om te erkennen dat deze strijd niet afzonderlijk plaatsvindt. Hij wordt gevoed door gedrag, emoties en oude patronen bij alle betrokkenen.

Stap 1: Erken dat je geraakt bent maar wees eerlijk naar jezelf

Als je continu reageert op wat de ander doet, dan reageer je op emoties die buiten jouw controle liggen. Dat frustreert, want je wilt vooruit, maar het voelt alsof je voortdurend achter de feiten aanloopt. Het eerste fundament van uit deze dynamiek stappen is:

Erken dat je geraakt bent maar neem verantwoordelijkheid voor je reacties

Dat betekent niet dat je schuld hebt aan het gedrag van de ander. Het betekent wél dat je eerlijk kijkt naar wat jouw reacties zijn, en hoe die het conflict mogelijk voeden.

In situaties waarin communicatie stroef loopt, neigen we er namelijk toe:

• sneller te interpreteren wat niet gezegd is,
• boos te worden om toon of woordkeuze,
• sneller emotioneel te reageren dan nodig.

Dat komt omdat ons brein op zo’n moment in overlevingsmodus staat, en perceptie meer bepaalt dan rationele antwoorden. Je reageert vanuit je gevoel en je overtuiging van je eigen gelijk.

Stap 2: Begrijp wat emoties met communicatie doen

Een belangrijk inzicht bij escalaties is dat communicatie niet alleen uit woorden bestaat. Onderzoekers noemen wel eens de vuistregel:

• 7% is de woorden zelf,
• 38% is de manier waarop het gezegd wordt,
• 55% is lichaamstaal en non-verbale signalen.

Dat betekent dat emoties, intonatie en houding zó zwaar meewegen, dat er vaak geen verbinding meer is, zelfs als de woorden redelijk zijn. 

Wanneer emoties te sterk worden geleid door negatieve gevoelens:

• hoor je de ander niet goed,
• projecteer je eigen gedachten op wat de ander zegt,
• worden gewone boodschappen ‘omgezet’ naar verwijten.

Dit is de reden dat gewone gesprekken vaak eindigen in ruzie of escalatie. Niet omdat wat gezegd wordt zo dramatisch is, maar omdat het gevoeld wordt als aanval.

Stap 3: Erken je eigen rol — zonder jezelf de schuld te geven

Vaders en moeders in gevechtssituaties vertellen vaak hetzelfde:
“Het gaat steeds maar door, de ander luistert niet naar me, kijkt niet naar de kinderen en wil alleen zijn eigen ding doen.”

Maar wat gebeurt er als je dat even omdraait? Wat als je je eigen rol onderzoekt? Natuurlijk niet om jezelf te straffen, maar om te leren?

In begeleidingen zien we vaak dat iemand ontdekt dat:

• zijn of haar eigen emoties de reactie van de ander versterken,
• zijn of haar communicatiestijl de ander ‘triggerde’,
• de strijd daardoor in stand blijft, zelfs als niemand dat intentioneel wil. 

Het inzicht dat jóuw reactie die spanning mede veroorzaakt is erg confronterend. Maar het opent ook de deur naar verandering!

Stap 4: Leer emoties te herkennen en reguleren

Als je beseft hoeveel emoties meespelen in gesprekken, dan snap je waarom het voor veel ouders zo moeilijk is om uit die dynamiek te stappen.

Emoties beïnvloeden:

• wat je zegt,
• hoe je luistert,
• hoe snel je verdedigend reageert.

Maar het goede nieuws is: emoties zijn te trainen. Niet door ze weg te drukken, maar door:

✔ te leren herkennen wat je voelt
✔ te observeren hoe dat je reactie beïnvloedt
✔ te kiezen hoe je terug wilt reageren (in plaats van impulsief)

Het resultaat? Minder automatische escalatie, en meer ruimte om te kiezen wat het beste is voor jou en je kinderen.

Stap 5: Communiceer anders, niet harder

In conflicten draait alles vaak om wie gelijk heeft. Maar in een situatie waarin jullie beiden geraakt zijn, werkt dat niet. Wat dan wel werkt?

Communiceren met intentie:

• Gebruik feiten, geen emoties als vertrekpunt.
• Stel vragen in plaats van te beschuldigen.
• Houd gesprekken kort en doelgericht.
• Gebruik pauzes als het te heet wordt.
• Bedenk waar de reactie van de ander vandaan komt.
• Bedank waar jouw eigen manier van reageren vandaan komt.

Zodra je de emotionele lading uit het gesprek haalt, open je ruimte voor echte informatie-uitwisseling en daarmee voor oplossingen, in plaats van escalerende reacties. 

Stap 6: Schakel hulp in

Veel ouders voelen zich geïsoleerd in hun strijd. Daarom kan een neutrale derde partij (zoals een mediator, coach of gezinsadviseur) enorm helpen. Zij kunnen:

• patronen zichtbaar maken,
• helpen bij heldere communicatie,
• praktische afspraken begeleiden,
• bestaande dynamieken doorbreken

Belangrijk: hulp alleen werkt niet, tenzij jij zelf bereid bent om ook anders te gaan communiceren en kijken. De verandering begint bij jou! Zelfs als de ander niet mee wil. 

Stap 7: Maak het belang van je kinderen leidend

Ten slotte: wat in alle strijd vaak verloren gaat, is het uitgangspunt dat jullie ooit hadden namelijk het beste voor je kinderen. Strijd is NOOIT het beste voor je kinderen.

Als dát leidend wordt, verandert alles:

✔ Dan worden meningsverschillen oplossingen.
✔ Dan wordt communicatie gericht op samenwerking.
✔ Dan vervagen verwijten, en ontstaat ruimte voor groei.

Je kunt de ander niet veranderen.
Wat je wél kunt veranderen, is hoe jij reageert, hoe jij communiceert, en hoe jij kiest voor rust en ruimte boven strijd.

Echte vooruitgang

Uit de strijd stappen betekent niet dat je toegeeft. Het betekent dat je kiest voor wat echte vooruitgang brengt: rust, begrip en een veilig systeem voor je kinderen.

Strijd met je ex is nooit alleen van één persoon maar de manier waarop jij ermee omgaat, dat wél. En dát is waar echte verandering begint. Het is tijd om uit de strijd te stappen.

Wil je weten hoe je de communicatie met je ex? Neem contact op!