5 misverstanden over de omgangsregeling

Bijna elke gescheiden ouder heeft ermee te maken: de omgangsregeling. Het doel is simpel: kinderen moeten liefde, zorg en contact houden met beide ouders. Rond de uitvoering en betekenis ervan bestaan veel misverstanden. Daarom zetten we de belangrijkste vijf voor je op een rij, en leggen we ze uit.

Of je nu net gescheiden bent of al jaren een regeling hebt, deze inzichten helpen je om rustiger en duidelijker naar de situatie te kijken.

1. “Geen omgang betekent geen alimentatie”

Een van de grootste vooroordelen rond omgangsregelingen is dat het stoppen van contact of het niet nakomen van een afspraak invloed heeft op alimentatie.

Feit is: ook al ziet een ouder het kind niet, de wettelijke verplichting om alimentatie te betalen blijft gewoon bestaan.
Dit geldt ongeacht of er contact is of niet, tenzij er door een rechter een specifieke wijziging is besloten. 

Dus: zelfs als omgang tegengehouden wordt, blijft de alimentatieplicht bestaan. Dat kan onrechtvaardig voelen, maar de wet ziet kinderalimentatie als een losstaande financiële verantwoordelijkheid, bedoeld om in de basisbehoeften van het kind te voorzien.

2. “Omgang heeft alleen te maken met juridische ouderschap”

Veel mensen denken dat je alleen recht hebt op omgang als je juridisch ouder bent. Dat klopt niet helemaal.

Er is inderdaad een startpunt in de wet: het juridisch ouderschap. Maar er zijn ook situaties waarin iemand zonder juridisch ouderschap omgang kan aanvragen, bijvoorbeeld als je een langdurige, hechte persoonlijke relatie met het kind hebt opgebouwd en het in het belang van het kind is om contact te houden. 

Belangrijk om te weten:
Een juridische titel is niet altijd doorslaggevend: de band tussen ouder en kind en het welzijn van het kind spelen ook een rol.

Dus: zeg nooit meteen “ik kan niks doen, want ik ben niet de juridische ouder”. Er zijn vaak meer wegen dan je denkt.

3. “Als een ouder verhuist, bepaalt die ouder de omgang alleen”

Dit misverstand komt veel voor, vooral als een ouder met het kind wil verhuizen.
In de praktijk kan een ouder niet zomaar beslissen dat hij of zij met het kind vertrekt, zeker niet zonder toestemming van de andere ouder of een rechterlijke uitspraak.

Juridisch gezien heeft een verzorgende ouder toestemming nodig van de andere gezaghebbende ouder om te verhuizen met de kinderen. Zelfs een ouder zonder gezag kan hier invloed op hebben. 

Dat betekent:

• je kunt niet zomaar verder weg gaan wonen en verwachten dat de omgang dan automatisch meebeweegt
• als jullie geen duidelijke afspraken hebben, kan dit later conflicten veroorzaken
• een verhuisvraagstuk kan zelfs tot een nieuwe rechtszaak leiden

Tip: Leg verhuisscenario’s altijd vooraf vast in het ouderschapsplan. Dat voorkomt veel onzekerheid en ruzie.

4. “Kinderen hebben niets te zeggen over de omgang”

Ouders hebben rechten en plichten, maar kinderen zijn niet geluidsloos toeschouwers. Naarmate kinderen ouder worden, luistert de rechter ook naar hun stem.

In Nederland wordt rekening gehouden met wat een kind wil, vooral zodra het ouder wordt dan ongeveer 12 jaar.  Tegenwoordig is er al kindgesprek vanaf 8 jaar. Dit is een kort en informeel gesprek van circa 20 minuten tussen een minderjarige en de rechter, waarbij ouders/verzorgers niet aanwezig zijn. De minderjarige kan in dit gesprek aangeven wat het vindt van de zaak. 

Dat betekent niet dat een kind zelf mag beslissen wat er gebeurt, maar het belang van het kind krijgt een zwaarder gewicht in de overwegingen van de rechter.
Dus: ja, wat een kind zegt kan invloed hebben op de uiteindelijke manier waarop omgang wordt vormgegeven.

5. “Als de andere ouder frustraties veroorzaakt, gebeurt er niets”

Het komt helaas voor dat één van de ouders probeert de omgang te frustreren of tegen te houden — bewust of onbewust. Soms gebeurt dat door slecht communiceren, soms door onwil of spanning.

Het idee dat dat “zomaar zonder gevolgen” kan, klopt niet. Als er een rechterlijk vastgestelde omgangsregeling is, kan de rechtbank daadwerkelijk sancties opleggen aan degene die zich niet houdt aan de afspraken. In extreme gevallen kan dit zelfs leiden tot boetes of dwangmiddelen. 

Dit gaat niet om straffen, maar om het waarborgen van het belang van het kind.

Waarom al deze misverstanden zo veel stress geven

Wat hier allemaal samenkomt, is een gemis aan informatie én overzicht. Veel ouders worstelen met:

• onzekerheid over wat de wet zegt
• angst voor conflict met de ex
• spanning over wat het beste is voor het kind
• het gevoel dat regels niet worden nageleefd

Bij NieuweStap horen we vaak van ouders dat het niet alleen om juridische regels gaat — maar om emoties, verwachtingen en het dagelijkse leven rondom de kinderen. 

En dat maakt omgangsregelingen zó veel complexer.

Tips om misverstanden te voorkomen

Wil je rust en duidelijkheid? Dan helpen deze stappen:

1. Maak duidelijke schriftelijke afspraken

Leg alles vast in het oudersschapsplan. Niet alleen de uren, maar ook wat er gebeurt bij ziekte, vakanties en verjaardagen.

2. Ga in gesprek met je ex

Dat klinkt simpel, maar goed overleg voorkomt veel misverstanden. Bespreek wat praktisch werkt.

3. Schakel een mediator in

Een mediator kan helpen om meningsverschillen om te zetten in afspraken.

4. Evalueer samen de regeling

Het leven verandert en daarmee ook wat werkt voor de kinderen. Kijk elkaar af en toe even aan.

5. Zorg dat er geen losse eindjes meer zitten aan jullie partnerrelatie

Wanneer je uit elkaar gaat is er veel verdriet, boosheid en onbegrip. Hecht je relatie goed af met behulp van een relatiecoach of scheidingscoach. Dan is de kans dat jullie in de toekomst samen de misverstanden op een volwassen manier te kunnen bespreken en oplossen, veel groter.

Het belang van je kind blijft centraal

Het uitgangspunt bij omgangsregelingen is altijd het belang van het kind. De wet, de rechter en goede afspraken tussen ouders moeten dat beschermen en ondersteunen.

Misverstanden ontstaan vooral door onzekerheid — niet door onwil. Zodra je weet wat echt waar is (en wat niet), kun je met meer vertrouwen keuzes maken en samen het beste pad voor jullie kinderen uitstippelen.

Wil je meer weten over omgangsregelingen, co-ouderschap of opvoeden na je scheiding? Kijk gerust verder op NieuweStap — we zijn er voor je tijdens én na deze periode.