Menu

Manipulatief gedrag dat tot ouderverstoting – PAS kan leiden

8 reacties
ouderverstoting PAS

De een noemt het ouderverstoting en de andere noemt het oudervervreemding en PAS is de Engelse term.  Het is allemaal hetzelfde. In dit artikel gaat het om vaders die verstoten zijn waarin moeder een kwalijke rol speelt. Met nadruk wil ik zeggen dat het omgekeerde ook voorkomt!

Alleen maar verliezers

Het is een groot drama voor degene die verstoten wordt, maar uiteindelijk zijn er alleen maar verliezers. Het kind verliest namelijk de andere ouder en degene die het verstotende gedrag vertoont loopt een levensgroot risico dat het kind later gaat inzien wat er gebeurd is en dan voor de  andere ouder kiest. En het is nog maar de vraag of je dan echt zou moeten spreken van een “keuze”.

Kind manipuleren tot een keuze

Het is heel gemakkelijk om een kind zodanig te manipuleren dat het gaat kiezen voor een van beide ouders, meestal de ouder waar het kind het meest verblijft.

Kinderen zijn geneigd om opmerkingen van hun ouders (of andere volwassenen) over te nemen. Als een moeder tegen haar zoontje zegt: “jouw vader geeft niks om jou, hij is altijd een egoïst geweest” dan gaat een kind dat napraten, ook al weet het kind nauwelijks wat een egoïst is. Als er dan later ruzie ontstaat over een afspraak dan wordt het misverstand zodanig gebruikt dat vader weer in het verdomhoekje komt. Zo “bewijst” moeder dat ze gelijk heeft. Een kind ziet dat niet.

Verstotend/manipulatief gedrag

Voor de moeder in dit geval is het gemakkelijk om het kind dingen wijs te maken:

  • het kind mag beslissen wanneer het zijn vader wil zien, hetgeen betekent dat het kind zodanig beslist dat de moeder tevreden is;
  • moeder overdrijft de tekortkomingen van de vader en vader krijgt geen kans meer om de werkelijkheid te tonen;
  • alles wat vader doet is slecht, van hobby’s tot vrienden en tot werk, het kind voelt dat het een keuze moet maken, en ook weer zodanig dat het zijn moeder tevreden houdt;
  • alle herinneringen aan vader worden uit huis gehaald;
  • brieven, kaarten en pakjes worden niet afgegeven aan het kind, dus het kind denkt dat zijn vader echt niks om hem geeft, niet aan hem denkt;
  • verdachtmakingen in verband met incest en mishandeling worden ingezet;
  • telkens een excuus bedenken op de dag dat vader het kind bij zich behoort te hebben (sportclubjes plannen, uitjes plannen in de weekends dat het kind bij papa is);
  • na ieder bezoekje aan vader wordt het kind onderworpen aan een kruisverhoor, waardoor het kind het ook niet meer prettig vindt om naar papa te gaan.

Gelukkig gebeurt dit niet allemaal en in elk geval van oudervervreemding, maar op deze manier kun je als moeder (of als vader) de boel aardig verzieken.

Er wordt niet altijd bewust gemanipuleerd

Niet alle verstotende ouders zijn zo bewust met “manipuleren” bezig. Vaak zijn er ook onbewuste dingen die meespelen (de angst voor verlies van het kind, de angst of de eigen pijn t.a.v. de ex-partner, oude trauma’s uit het verleden kunnen een rol spelen). De vrouwen in kwestie worden vaak neergezet als boze heksen, wat begrijpelijk is vanuit het perspectief van de verstoten ouder, maar niet altijd kan het hen voor de volle 100% worden aangerekend wat zij doen.

Vaak beseffen zij ergens wel dat er eigen belang zit bij het dwarsbomen van het contact met de andere ouder, maar kunnen zij daar zoveel zogenaamde “goede” argumenten voor vinden dat ze het zelf geloven. En die goede argumenten zijn er soms ook echt.  Het is een zeer lastig fenomeen, waarbij de verstoten ouder (vaak uit pure onmacht) soms tot gekke dingen in staat is. Ook dat is niet goed te praten, maar gebeurt helaas veel.

PAS, Ouderverstoting, Oudervervreemding Schematisch

ouderverstoting

Hoe voorkom of stop je ouderverstoting?

Waar de oplossing zit? Er zijn verschillende voorbeelden van hoe het soms wordt opgelost.  Ik denk vooral aan de omgeving van beide ouders die een positieve invloed kunnen uitoefenen.

Ook zijn er ideeën als “de ouderschapsbelofte”, waarbij je als het ware aan je pasgeboren kind belooft dat je altijd datgene zult nastreven wat het beste is voor het kind. En dat dit dus betekent dan zelfs als er ooit een scheiding zou komen, je de andere ouder zult blijven waarderen als ouder.

Heel vaak gebeurt het dat ondanks allerlei juridische procedures het proces niet te stoppen is. Dat kan te maken hebben met de zorg dat het kind mogelijk nog meer beschadigd raakt als het contact afgedwongen moet worden. Het kind kan soms nog erger vermorzeld worden als al gebeurd is, zo vreest men. Ik durf daar geen uitspraak over te doen, ik weet alleen één ding: dit mag niet gebeuren en toch gebeurt het. En iedere keer dat het gebeurt is er één teveel.

Nellie Timmermans

Interpunctie

Stief-gezin

REACTIES

Alida - 8 nov 2018

Het kan zover komen dat moeder op de dag dat vader de kinderen zou hebben bij school staat en een handgemeen veroorzaakt waardoor zij per ongeluk een blauw oog krijgt. Vader wordt opgepakt voor geweld en ziet zijn kinderen niet meer. Vader s telefoon wordt kapot gemaakt het ouderschapsplan wordt niet nageleefd en zoontje van 5 ziet moeder slaan. Toch mogen de kinderen bij moeder blijven

Reinoud Jager - 15 nov 2018

Hoi Nelie, Tegenwoordig gebruiken we niet meer PAS, omdat dit zou duiden op een ziekte (syndroom) van het kind. In ieder geval willen kinderen die een ouder verstoten dat niet horen en roept dat nog meer boosheid op. Ik herken de punten die je noemt. In mijn geval vervreemde moeder mijn beide dochters om ze mee te kunnen nemen naar haar nieuwe vriend. Een half jaar zijn de kinderen bij haar geweest, tot zij met hulp van de Raad voor de Kinderbescherming in een pleeggezin zijn geplaatst. En dan denk je als vader dat het snel weer goed komt. Nee, dus. De angst bij de kinderen voor mij als vader zat er goed in. Gelukkig is het contact met mijn oudste dochter na haar 1,5 jaar niet gezien te hebben weer hersteld en zijn we gelukkig samen. Met mijn jongste dochter A. is geen contact. "Dank" aan SAVE Midden-Nederland die A. in een pleeggezin heeft geplaatst wat de hartsvriendin was van mijn ex. Hoe erg kun je het maken als hulpverlener. Het proces ouderverstoting ging in door omdat de leugens en angsten van A. door de pleegouders werden geaccepteerd en verder werden versterkt. De pleegouders zorgde ervoor dat A. geen contact met mij kon krijgen. A. is nu 18 en wil nog steeds niets van mij weten (na 4,5 jaar). Dat moeder de kinderen de rug heeft toegekeerd nadat ze in een pleeggezin werden ondergebracht doet daar niets aan af. Ik heb ik de hoop opgegeven en laat het aan A. over of zij ooit nog contact met mij wil. Stilletjes verwacht ik dat dit wel weer gebeurt. Ik blijf ook van haar houden. Ouderverstoting is een verschrikkelijk drama voor iedereen die er bij betrokken is. Natuurlijk voor mij als vader, maar nog meer voor mijn dochter die nu geen gebruik meer kan maken van de liefde van haar ouders. Ik heb er een boek over geschreven: Verstoten, van Martin Boetselaar, onder pseudoniem om mijn kinderen te beschermen. Het is een goed beschreven casus die laat zien waar het mis gaat en waar met name jeugdzorg en pleegzorg ertoe hebben bijgedragen dat mijn lieve A. niet kon worden geholpen. Dank je wel voor je blog. Reinoud

Erik R - 30 sep 2019

Heel goed artikel, Nellie. Heel herkenbaar. Goed dat je ook aangeeft dat de ouder die manipuleert daar vaak zelf zich niet bewust van is/ook niet per se bewuste keuzes in maakt. Ik voel mij als een verstoten ouder, maar in hoeverre manipuleer ik zelf ook? Het is héél moeilijk om je kinderen niet in een loyaliteitsconflict te brengen. Een open vraag die betrekking heeft op de andere ouder kan door de kinderen al worden opgevat als kritiek op die ouder. Een kind wil in principe een goede relatie met beide ouders, maar onder druk (onbewuste manipulatie) zal een kind dat minder makkelijk omgaat met die spanning kiezen voor één ouder. De ander is dan zo goed als verloren... Het kopje 'Hoe voorkom of stop je ouderverstoting?' suggereerde bijna alsof je er een antwoord op zou krijgen, maar helaas is daar geen eenvoudige oplossing voor. Manipuleren van kinderen is ook makkelijker dan je op het eerste oog zou verwachten. Mij wordt verteld te vertrouwen op de band die ik toch met mijn kinderen heb en dat er zo'n band zal blijven. Het enige dat ik probeer te blijven doen is het contact met de moeder goed te houden, open kaart te spelen, mijn zorg voor de kinderen te delen (alles doen om voor hen het vermorzelende gevoel tegen te gaan samen!) en ook wel los te laten. Mijn kinderen zijn inmiddels al wat ouder en zelfstandiger. Niet dat ze daarom minder vatbaar zijn voor manipulatie, maar toch maken ze op diverse vlakken al veel minder hun 'eigen' (of ingefluisterde) keuzes. Ik heb niet meer zo'n opvoedende rol in het leven van mijn kinderen, maar hoop dat ik wel een goede band met ze blijf houden. Het valt me ook op dat manipulatie nauwelijks aan te tonen is. Het zijn allemaal indirecte aanwijzingen die erop duiden dat het gebeurt. De moeder van mijn kinderen is bijvoorbeeld een held in het spelen van de slachtofferrol. Allerlei zaken waarvoor ze zelf koos en die achteraf niet goed uitpakken worden in de beleving van mijn kinderen mijn schuld. Om maar een voorbeeld te noemen. Kosten voor de kinderen enorm overdrijven, zielig doen over hoe ze tekort komt, maar geen verantwoording wensen af te leggen over die uitgaven. Dat gevoel van tekort komen wordt vervolgens op de kinderen overgedragen, waardoor ze mij zien als iemand die niet wil delen... Het blijft heel lastig. Nogmaals: de moeder bedoelt het goed, ga ik van uit...

    Profielfoto van Nieuwe Stap

    Nieuwe Stap - 1 okt 2019

    Bedankt voor je positieve woorden. En ja ik zou inderdaad willen dat ouderverstoting te voorkomen en op te lossen was. Inderdaad, soms kun je kleine stapjes zetten die tot enige verbetering kunnen leiden, maar vaak ook niet. Ik vind alleen de toon vaak nogal hard, vaak beschuldigt men de verstotende ouder van vuile streken (soms helaas ook aanwezig) of men scheldt de ander uit voor “narcist” zonder eigenlijk voldoende te weten wat dat is. (En soms is er inderdaad sprake van narcisme bij de verstotende ouder, maar ook lang niet altijd!) Ik vind dat je verstandig reageert door steeds het belang van de kinderen voorop te zetten, en zelfs je eigen functioneren onder de loep te nemen. Deden alle ouders dat maar, dan zeg het er veel beter uit. Ik wens je sterkte en ik hoop dat het allemaal goed komt met jou en je kinderen. Vriendelijke groet, Nellie

Yvonne - 20 jan 2020

Heftig om zo te lezen nu ik er voor mijn gevoel midden in zit. Mijn gevoel zegt me dat ik niet aan mijn oudste dochter (12) moet trekken maar ik vind het vreselijk lastig. Herkenbaar ook dat er gezegd word dar vader het beste met zn kinderen voor heeft want dat gevoel heb ik ook echt. Het is zo jammer dat we daarin als ouders elkaar gewoon niet bereiken. Machteloos

    Irma - 23 jan 2020

    Hoi Nellie en Yvonne, Machteloos als je aan de kant staat om beschuldigd te worden voor ouderverstoting en dat je tijdens een rechtzaak te horen krijgt dat de kinderen volledig naar vader zouden moeten om moeder een lesje te leren. Het juridische spel zeggen ze dan. Maar ten koste van heel veel, zoveel dat repareren onmogelijk begint te lijken en er twee kinderen toekijken. Machteloos, want mijn intentie is maar op één ding gericht, de kinderen alle liefde geven die ze verdienen. Beide ouders zijn zeg verantwoordelijkheid voor het ouderschap en de band met hun kinderen. Ik ben van mening dat deze niet zomaar beïnvloed wordt met ‘papa is niet oké’ Elk verhaal heeft twee kanten, hoop dat iedereen dat zich beseft.

Dinie - 5 feb 2020

Hoi Irma, bij het lezen van je reactie komt direct deze vraag bij mij bovendrijven; wat maakt dat je denkt dat repareren onmogelijk begint te lijken? Je ziet dat er twee kinderen toekijken, geen onderdeel (mogen) uitmaken van de (mogelijke ernstige) echtscheidingsproblematiek die tussen beide ouders speelt, of zich heeft afgespeelt, maar er, helaas, wel de dupe van lijken te worden. Hoe dan ook, ze raken langzaam maar zeker het recht op goed contact met één van hun ouders kwijt. Jouw intentie is, zoals je schrijft, op een ding gericht, de kinderen alle liefde geven die ze verdienen, en dat geloof ik helemaal. ....Is het echter niet zo dat kinderen de liefde/aandacht van beide ouders verdienen, en ook nodig hebben? Als gezin verkeren jullie nu in deze schrijnende situatie. Je zult er ongetwijfeld goede redenen voor hebben, en, lijkt het echt onmogelijk het tij alsnog te keren? Of weet je misschien niet hoe je dat het beste kunt aanpakken? Je schrijft; elk verhaal heeft twee kanten, hoop dat iedereen dat zich beseft. De meeste mensen zullen dit ook echt beseffen; maar zoals al in bovenstaand artikel wordt geschreven: elk geval van ouderverstoting is er één teveel. Ik wens je veel wijsheid en kracht toe om te doen wat het beste is voor jou én voor jullie kinderen, voor nu en in de toekomst.

Wendy - 16 feb 2020

Persoonlijk kwam ik op deze blog omdat ik info op het net zocht over hoe je moet reageren of hoe je moet omgaan met de expartner van je vriend als die de kinderen tegen je opzetten. Als “buitenstaander” heb je helemaal niets te zeggen en wordt het al snel afgewimpeld als “je ziet spoken” of je moet geen strijd aangaan. Hier gaat het om 3 kinderen waarvan de middelste tegen mij wordt opgezet. Met de andere 2 heb ik een goede band. De middelste is 11 en al flink aan het puberen. Onze relatie is minder goed dan met de broer en zus. Net omdat zij het normaal vindt om geweld te gebruiken als ze haar zin niet krijgt. Ze weet dat ik dat niet vind kunnen en ze er dan voor gestraft wordt. Als de kids bij ons zijn vraagt haar moeder regelmatig via whatsapp of ik er ben. Als ik er niet ben (vb even boodschappen gaan doen) dan wordt dat met gejuich onthaald en reageert de dochter al lachend Hoe reageer ik hier het beste op? Want ik wil ook niet onnodig in conflict gaan. Daar heb ik de energie niet voor en ik zal dan waarschijnlijk toch aan het kortste einde trekken.

REAGEER OP DEZE BLOG

Laat ook van je horen!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


4 − vier =




Veel gelezen blogs

Scheiden en nu? Je scheiding aanvragen, hoe doe je dat? Alles wat je wilt weten over alimentatie na je scheiding Partneralimentatie gaat van twaalf naar vijf jaar Alles over partneralimentatie Alles over kinderalimentatie Kinderalimentatie en de nieuwe partner; hier moet je op letten! Alimentatie berekenen 13 tips voor gescheiden ouders 5 super tips voor het opstellen van het ouderschapsplan Co ouderschap, wat houdt dat precies in? Rechten van vader bij de omgangsregeling Toestemmingsformulier om te reizen met kind na scheiding Echtscheiding en hechting bij baby’s en peuters Verwerking van je scheiding Zo heb ik de eenzaamheid na de scheiding overwonnen Wat is een vechtscheiding nou eigenlijk? Wanneer mag ik weer moeder zijn? Frances blogt over ouderverstoting Narcisme in je relatie: herken de 3 fases Gaslighting en narcisme. Hoe ga je daar het beste mee om? Wat doet een mediator nou eigenlijk? Rechten van het kind (12-18 jaar) bij de scheiding

Vlog

Roos geeft in deze vlog 3 tips om je scheiding iets makkelijker te maken. In januari besluiten er relatief veel stellen om uit elkaar te gaan. Dit is een aantal jaar geleden ook bij Roos gebeurd. Zij weet hoe het voelt en wat er op je af komt. Met deze tips wordt deze nare periode Lees verder > 3 tips om je scheiding makkelijker te maken
Hoi, ik ben Annelies Hulsker en ik nodig je uit om lid te worden van onze Community om in contact te komen met andere ervarensdeskundigen.
Hoi, ik ben Elske Damen, wij willen je helpen om de periode tijdens en na je scheiding net wat makkelijker te maken, ik wens je veel plezier op deze site.